Prostat kanseri belirtileri, çoğu zaman idrar yapma fonksiyonlarındaki değişikliklerle ortaya çıkar; bazı durumlarda ise hastalık ileri evrelere ulaşıncaya kadar herhangi bir bulgu vermeyebilir. Belirtilerin şiddeti, tümörün prostat içindeki yayılımına, çevre dokulara baskısına ve metastaz durumuna göre değişiklik gösterir. Bu nedenle prostat kanseri belirtilerinin erken dönemde tanınması değerlendirme süreci açısından önem taşır.
İçindekiler
Prostat Kanseri Nedir?
Prostat kanseri, prostat bezinde yer alan epitel hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla gelişen malign bir hastalıktır. Genellikle yavaş ilerleyen bir kanser olmakla birlikte agresif seyirli tipleri de vardır. Hastalık erken dönemde sınırlı kaldığında çoğunlukla belirti oluşturmaz; belirtiler çoğunlukla mesane çıkış yolunun etkilenmesi veya çevre dokulara yayılım başladığında ortaya çıkar.
Prostat Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Prostat belirtileri, prostat büyümesi, prostat iltihabı ve prostat kanseri gibi üç farklı hastalıkta ortak olarak görülebilen şikâyetlerdir. Prostat kanseri belirtileri çoğu zaman alt üriner sistem semptomlarıyla benzerdir. Bu nedenle bulgular prostat büyümesi veya prostat iltihabı ile karışabilir.
Zayıf idrar akımı
İdrara başlamakta zorlanma
Sık idrara çıkma
Gece idrara kalkma (noktüri)
Kesik kesik işeme
Mesanenin tam boşalmama hissi
İdrarda kan görülmesi (hematüri)
Semende kan (hematospermi)
Pelvik bölgede ağrı veya baskı hissi
Bel bölgesinde künt ağrı
İleri evrede kemik ağrıları
Kilo kaybı ve halsizlik (ileri evrelerde)
Belirtilerin tek başına prostat kanserine özgü olmadığı unutulmamalıdır.
Evrelere Göre Prostat Kanseri Belirtileri
Evrelere göre prostat kanseri belirtileri, tümörün prostat içindeki yayılım derecesine ve çevre dokulara etkisine göre değişiklik gösterir. Erken evrede hastalık çoğu zaman belirti vermez; tümör prostat içinde sınırlı kaldığı için idrar akışını bozacak düzeye ulaşmamış olabilir. Evre 1’de genellikle belirti görülmezken, Evre 2’de tümör hacminin artmasıyla idrara başlama süresinde uzama, zayıf akım ve noktüri gibi şikâyetler ortaya çıkabilir. Evre 3’te tümör prostat kapsülünü aşmaya başladığından işeme zorluğu, tekrarlayan noktüri, idrarda kan ve pelvik ağrı belirginleşir. Evre 4 hastalıkta ise metastaza bağlı olarak kemik ağrıları, kilo kaybı, halsizlik, bacaklarda ödem ve sistemik bulgular görülebilir; idrar ve semende kanama gibi lokal belirtiler de bu dönemde daha sık ortaya çıkar.
Evre 1 Prostat Kanseri Belirtileri
Evre 1 prostat kanseri, prostat bezinde sınırlı ve genellikle düşük hacimli tümörlerden oluşur. Bu tümörler çoğunlukla belirti vermeyecek kadar küçüktür ve hastalar idrar yapma fonksiyonlarında belirgin bir değişiklik fark etmezler. Bu nedenle Evre 1 hastalık çoğu zaman başka bir nedenle yapılan biyopsilerde veya cerrahi sonrası patolojik incelemelerde ortaya çıkar.
Nadiren idrar akımında hafif bir zayıflama veya gece bir kez idrara kalkma gibi minimal bulgular görülebilir. Ancak bu belirtiler çoğu durumda tümörden değil, yaşa bağlı prostat hacmindeki artıştan kaynaklanır. Dolayısıyla Evre 1 prostat kanseri genellikle asemptomatiktir.
Evre 2 Prostat Kanseri Belirtileri
Evre 2 prostat kanserinde tümör hâlâ prostat içinde sınırlıdır ancak boyutu artmış olabilir. Tümör hacmindeki artış, mesane çıkış yoluna yakın bölgelerde baskıya yol açabileceği için bazı hastalarda alt üriner sistem semptomları belirginleşmeye başlar.
İdrara başlama süresinin uzaması, idrar akımının zayıf ya da ara ara kesilerek gelmesi bu evrede görülebilir. Mesanenin tam boşalmadığı hissi ve gece idrara kalkma artabilir. Pelvik bölgede hafif baskı veya dolgunluk hissi eşlik edebilir. Bu belirtiler prostat büyümesiyle de benzer olduğu için ayırt etmek zordur; klinik değerlendirme bu aşamada önem taşır.
Evre 3 Prostat Kanseri Belirtileri
Evre 3 hastalıkta tümör prostat kapsülünü aşmaya başlamıştır. Bu genişleme, çevre dokularda bası ve irritasyona yol açarak belirtilerin daha belirgin hâle gelmesine neden olur. İdrar yapmada belirgin zorluk, sık idrara çıkma ve tekrarlayan noktüri bu dönemin karakteristik şikâyetlerindendir.
Tümörün üretra çevresinde baskı oluşturması idrarda kan görülmesine yol açabilir. Boşalma sırasında ağrı veya rahatsızlık hissi görülebilir. Pelvik bölgede ve belin alt kısmında sürekli, künt tarzda ağrı ortaya çıkabilir. Bu ağrı genellikle lokal yayılımın bir sonucudur. Evre 3 hastalık, belirtilerin genellikle daha belirgin olduğu bir dönemdir ve sistemik bulgular çoğunlukla henüz görülmez.
Evre 4 Prostat Kanseri Belirtileri
Evre 4 prostat kanseri, tümörün çevre dokulara, lenf nodlarına veya uzak organlara yayılmasıyla karakterizedir. Bu evrede belirtiler hem lokal tümör etkilerine hem de metastazlara bağlı olarak geniş bir yelpazede ortaya çıkar. Özellikle kemik metastazları sık görüldüğü için omurga, kalça ve kaburga bölgelerinde devamlı kemik ağrıları belirgin olabilir.
Hastalığın ilerlemesiyle birlikte kilo kaybı, iştahsızlık ve halsizlik gibi sistemik bulgular ortaya çıkabilir. Bacaklarda ödem, tümörün lenf nodlarına veya damar yapılarına basısından kaynaklanabilir. İdrar yapmada bariz kısıtlılık, idrarda kan veya semende kan görülebilir. Bu evrede belirtiler daha yoğun ve genellikle yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyen niteliktedir.
Sonuç
Prostat kanseri belirtileri hastalığın evresine göre değişkenlik gösterir ve erken dönemde çoğu zaman belirti olmayabilir. İdrar yapma fonksiyonunda yeni başlayan bir değişiklik, pelvik bölgede sürekli bir rahatsızlık hissi veya idrarda kan görülmesi gibi bulgular farklı hastalıklarla ilişkili olabileceği için dikkatle değerlendirilmelidir. Belirtilerin doğru yorumlanması, erken tanı ve yönetim süreçlerinde önemli bir role sahiptir.
Kaynaklar:
