Prostat İltihabı Belirtileri

Prostat iltihabı belirtileri, prostat bezinin akut veya kronik iltihaplanması sonucu ortaya çıkan idrar, pelvik bölge ve cinsel fonksiyonla ilişkili çok çeşitli şikâyetleri içerir. Prostatit; ani başlangıçlı, ateşle seyreden akut formdan, uzun süre devam eden kronik pelvik ağrı sendromuna kadar geniş bir klinik yelpazeye sahiptir. Belirtilerin şekli ve şiddeti, iltihabın türüne ve hastalığın süresine göre değişiklik gösterir. Semptomların doğru değerlendirilmesi tanısal süreç açısından önem taşır.

Prostat İltihabı (Prostatit) Nedir?

Prostat iltihabı, prostat bezinin enfeksiyöz veya non-enfeksiyöz nedenlerle iltihaplanmasıdır. Hastalık dört temel grupta incelenir:

• Akut bakteriyel prostatit

• Kronik bakteriyel prostatit

• Kronik pelvik ağrı sendromu (CPPS)

• Asemptomatik inflamatuvar prostatit

Her tip farklı klinik özelliklere sahiptir ve belirtiler buna göre değişir.

Prostat İltihabı Belirtileri Nelerdir?

Prostat belirtileri dendiğinde, prostat büyümesi, prostat iltihabı ve prostat kanseri gibi farklı hastalıklarda ortak görülebilen idrar ve pelvik bölgeyle ilişkili şikâyetler akla gelir.

Prostat iltihabı belirtileri, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve pelvik ağrı gibi geniş bir şikâyet yelpazesiyle ortaya çıkabilir. Prostat iltihabı belirtileri çok geniştir ve bazen sistemik bulgularla birlikte olabilir. Genel olarak belirtiler üç ana grupta toplanır:

1. İdrar ile ilgili belirtiler

2. Ağrı ve rahatsızlık belirtileri

3. Sistemik ve cinsel fonksiyonla ilişkili belirtiler

Aşağıda her bir başlık ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.

İdrarla İlgili Prostat İltihabı Belirtileri

Sık İdrara Çıkma 

Prostat iltihabı belirtileri, idrar akımındaki değişiklikler gibi günlük yaşamı etkileyen bulguları içerebilir. Mesanenin inflamasyon nedeniyle hassaslaşması sonucunda kişi gün içinde ve gece boyunca sık idrara çıkma ihtiyacı hisseder.

İdrar Yaparken Yanma (Dizüri) 

Üretrada irritasyon meydana gelir ve idrar yapma sırasında yanma, batma veya keskin rahatsızlık hissi oluşabilir.

Acil İdrar Hissi 

Kişi idrar yapma ihtiyacını aniden yoğun bir şekilde hisseder. Bu durum günlük yaşam konforunu etkileyebilir.

Zayıf İdrar Akımı 

Prostat bölgesindeki ödem ve inflamasyon idrar kanalının daralmasına neden olarak akımın zayıflamasına yol açabilir.

İdrar Yapmada Başlama Güçlüğü 

İdrara başlarken bir süre bekleme ihtiyacı olabilir; bu durum prostat kanalındaki inflamasyonla ilişkilidir.

İdrar Sonrasında Damlama

Mesane tam boşalamadığı için idrar bittikten sonra kısa süreli damlama görülebilir.

Tam Boşalmama Hissi

Mesanenin yeterince boşalmadığı düşüncesi sık görülen şikâyetlerden biridir.

Ağrı ve Rahatsızlık Belirtileri 

Pelvik Ağrı 

Prostat bölgesindeki inflamasyon kasık, perine, alt karın ve bel bölgesine yayılan künt bir ağrıya neden olabilir. Kronik prostatitte bu ağrı haftalarca veya aylarca sürebilir.

Perine Bölgesinde Batma ve Bası Hissi 

Perine (makat ile testis arası) bölgedeki ağrı prostatit için oldukça tipik bir bulgudur.

Kasık ve Bel Bölgesinde Ağrı 

İltihap nedeniyle pelvik taban kaslarında gerginlik oluşur ve bu ağrı bel bölgesine kadar yayılabilir.

Makat ve Rektumda Rahatsızlık 

Otururken artan baskı hissi, dolgunluk veya basınç duygusu prostat iltihabında sık görülür.

Cinsel Fonksiyonla İlgili Prostat İltihabı Belirtileri

Boşalma Sırasında Ağrı

İltihap semenin geçtiği kanalları etkilediğinde ejakülasyon sırasında ağrı hissedilebilir.

Boşalma Sonrası Rahatsızlık

Orgazmdan sonra hafif yanma, ağırlık hissi veya baskı oluşabilir.

Sertleşme Fonksiyonunda Değişiklikler 

Kronik inflamasyon, pelvik taban kaslarını etkileyerek sertleşme sürecinde değişikliklere neden olabilir.

Semende Kan (Hemospermi)

Spesifik değildir ancak prostatit durumunda zaman zaman görülebilir.

Prostat İltihabı Belirtileri: Yaygın Belirtiler

Prostat iltihabı belirtileri, bazı durumlarda ateş ve titreme gibi sistemik bulgularla, bazı durumlarda ise uzun süreli pelvik ağrı ile kendini gösterebilir.

Ateş ve Titreme 

Özellikle akut bakteriyel prostatitte yüksek ateş, üşüme ve titreme belirgindir.

Halsizlik ve Yorgunluk 

İltihap ve vücudun bağışıklık yanıtı sonucu genel bir kırgınlık hali görülebilir.

Kas ve Eklem Ağrıları 

Klinik tabloya eşlik eden yaygın vücut ağrıları olabilir.

Akut Bakteriyel Prostatit Belirtileri

Prostat iltihabı belirtileri, hastalığın akut veya kronik formuna göre değişkenlik göstererek sistemik ve bölgesel bulgular oluşturabilir. Akut bakteriyel prostatit ani başlangıçlı, sistemik bulguların belirgin olduğu ve klinik tablonun hızlı ilerlediği bir prostat iltihabı formudur. Bu dönemde semptomlar kısa sürede ortaya çıkar ve genellikle şiddetlidir.

Yüksek Ateş, Üşüme ve Titreme

Bu formda vücut aniden yükselen ateşle tepki verir ve buna üşüme–titreme atakları eşlik edebilir. Enfeksiyonun hızla gelişmesi bağışıklık sistemini güçlü bir yanıt vermeye zorlar ve bu durum yüksek ateş ile kendini gösterir. Sistemik bulgular genellikle belirgindir ve kişide genel bir kırgınlık hali olabilir.

Şiddetli Dizüri ve Sık İdrara Çıkma

Prostat iltihabı belirtileri, ani başlayan şiddetli idrar yanmasından uzun süren pelvik baskı hissine kadar farklı klinik şikâyetlerle ortaya çıkabilir. İdrar yaparken yoğun yanma, batma ve ağrı ile karakterize dizüri, akut prostatitin en belirgin belirtilerindendir. Mesanenin irritasyonu nedeniyle kişi çok sık idrara çıkma ihtiyacı hisseder. Bu yakınmalar kısa süre içerisinde şiddetlenebilir ve günlük yaşamı belirgin şekilde etkileyebilir.

Alt Karın ve Kasık Bölgesinde Belirgin Ağrı

Prostat bölgesindeki inflamasyon kasık, alt karın ve perine bölgesine yayılan yoğun bir ağrıya yol açabilir. Ağrı genellikle künt, baskı tarzında hissedilir ve oturma, hareket etme veya idrar yapma sırasında artabilir. Bu bölgesel ağrı, akut prostatitin tipik bulgularından biridir.

İdrar Yapamama (Akut Retansiyon)

Prostat iltihabı belirtileri, prostat çevresindeki dokuların etkilenmesiyle idrar yapma güçlüğü şeklinde görülebilir. Prostatın çevresindeki ödem ve inflamasyon idrar kanalını ciddi şekilde daraltarak ani idrar yapamama durumuna neden olabilir. Bu durum “akut retansiyon” olarak adlandırılır ve idrarın mesanede hızla birikmesiyle birlikte alt karında şiddetli doluluk ve rahatsızlık hissi ortaya çıkar. Ani geliştiği için acil değerlendirme gerektiren bir bulgudur.

Akut bakteriyel prostatitte semptomlar genellikle saatler içinde ortaya çıkar ve hızla şiddetlenir. Sistemik belirtiler ön plandadır ve hastada ateş, halsizlik, kas ağrıları ve genel durumda bozulma gibi bulgular görülebilir. Belirtilerin ani başlaması bu formun kronik prostatit türlerinden en önemli ayrım noktalarından biridir.

Kronik Bakteriyel Prostatit Belirtileri

Kronik bakteriyel prostatit, prostat bezinde uzun süre devam eden enfeksiyonun neden olduğu ve dönemsel alevlenmelerle seyreden bir iltihaplanma durumudur. Belirtiler çoğu zaman hafif–orta şiddettedir ancak uzun süreli ve tekrarlayıcı bir yapı gösterir. Semptomlar bazı dönemlerde azalabilir, bazı dönemlerde belirginleşebilir.

Tekrarlayan İdrar Yolu Enfeksiyonları

Kronik bakteriyel prostatitte prostat dokusunda persistan bakteriyel yük bulunabilir. Bu durum idrar yolu boyunca tekrarlayan enfeksiyonlara zemin hazırlayabilir. Hastalar belirli aralıklarla idrar yaparken yanma, acil idrar hissi ve idrarda bulanıklık gibi enfeksiyon belirtileri yaşayabilir. Bu ataklar, hastalığın kronik yapısını destekleyen tipik bulgulardan biridir.

Pelvik Bölgede Süreğen Ağrı

Kasık, perine, alt karın ve bel bölgesine yayılan künt tarzda bir ağrı kronik prostatitin en belirgin bulgularından biridir. Ağrı çoğunlukla uzun sürelidir ve dalgalı şekilde devam eder. Uzun oturma, bisiklet sürme veya pelvik taban kaslarının gerilmesi gibi durumlarda ağrı artabilir. Bu ağrı genellikle haftalar veya aylar boyunca sürebilir.

Ara Ara Dizüri ve Zayıf Akım

İdrar yaparken zaman zaman yanma ve batma hissi olabilir. Enfeksiyona bağlı olarak üretra irritasyonu dönemsel dizüri ataklarına yol açabilir. Ayrıca prostat bölgesindeki inflamasyon idrar kanalını etkileyerek akımın zayıflamasına veya kesintili gelmesine neden olabilir. Bu semptomlar sürekli olmak zorunda değildir; dönemsel olarak ortaya çıkabilir.

Boşalma Sırasında Rahatsızlık

Prostat iltihabı belirtileri, prostat dokusundaki inflamasyona bağlı olarak cinsel fonksiyonla ilişkili çeşitli semptomlara neden olabilir. Kronik bakteriyel prostatitte ejakülasyon sırasında yanma, baskı hissi veya hafif ağrı görülebilir. Bu durum prostat ve çevre dokulardaki inflamasyon ile ilişkilidir. Boşalma sonrası birkaç dakika süren rahatsızlık hissi de sık gözlenen bir şikâyettir. Bu bulgu hem fiziksel inflamasyon hem de prostat kanalının hassasiyeti ile bağlantılı olabilir.

Belirtilerin Dalgalı Seyretmesi

Kronik bakteriyel prostatitte semptomlar sabit değildir; bazı günler hafifleyip bazı günler belirginleşebilir. Bu dalgalı seyir, enfeksiyonun tamamen ortadan kalkmaması ve zaman zaman aktive olmasıyla ilişkilidir. Şikâyetlerin haftalar veya aylar boyunca devam edebilmesi hastalığın kronik karakterini belirgin bir şekilde ortaya koyar.

Kronik Pelvik Ağrı Sendromu Belirtileri

Kronik pelvik ağrı sendromu , prostatit benzeri belirtilerle seyreden ancak belirgin bir enfeksiyon saptanmayan, üç aydan uzun süren pelvik ağrı ile karakterize bir durumdur. Belirtiler genellikle dalgalı seyir gösterir ve hem idrar hem cinsel fonksiyon hem de kas–iskelet sistemi ile ilişkili geniş bir şikâyet yelpazesi oluşturur. Kronik pelvik ağrı sendromu, prostatit tipleri arasında en sık görülen formdur.

Perine ve Kasık Ağrısı

Kronik pelvik ağrı sendromunun en belirgin bulgularından biri perine (makat ile testis arası bölge) ve kasık bölgesinde hissedilen süreğen ağrıdır. Bu ağrı genellikle künt, baskı tarzında olup uzun süre oturma, bisiklet kullanma veya kasık kaslarının gerildiği aktivitelerle daha belirgin hâle gelebilir. Ağrı günlük yaşam aktivitelerini etkileyebilir ve sürekli veya aralıklı şekilde devam edebilir.

Bel Bölgesine Yayılan Künt Ağrı

Pelvik taban kaslarındaki gerginlik, ağrının belin alt kısmına doğru yayılmasına neden olabilir. Bu ağrı çoğu zaman hafif–orta şiddettedir, ancak uzun süre devam edebilir. Oturma pozisyonunda uzun kalmak veya pelvik bölgeyi zorlayan hareketler ağrıyı artırabilir. Kronik yapı nedeniyle hastalar ağrıyı sürekli bir “ağırlık” ya da “baskı” hissi şeklinde tarif edebilir.

Sık İdrara Çıkma ve Acil İdrar Hissi

Mesane ve prostat çevresindeki sinirlerin hassaslaşması sık idrara çıkma ihtiyacına yol açabilir. Gün içinde normalden daha fazla tuvalete gitme ve gece uykudan uyanarak idrar yapma (noktüri) görülebilir. Acil idrar hissi de kronik pelvik ağrı sendromunda yaygındır; kişi idrarı tutmakta zorlanabilir. Bu belirtiler enfeksiyon olmamasına rağmen inflamasyon ve kas spazmı ile ilişkilidir.

Cinsel Fonksiyon Değişiklikleri

Kronik pelvik ağrı sendromu, pelvik bölgedeki hassasiyet ve kas gerginliği nedeniyle cinsel fonksiyonu etkileyebilir. Boşalma sırasında rahatsızlık hissi, ejakülasyon sonrası perine bölgesinde baskı ya da yanma hissi görülebilir. Bazı hastalarda sertleşme fonksiyonunda değişiklikler ve cinsel istekte azalma da tarif edilir. Bu değişiklikler hem fiziksel mekanizmalara hem de uzun süreli ağrıya bağlı stres ve gerginliğe bağlı olabilir.

Belirtilerin Uzun Süre Devam Etmesi

Bu prostatit türünde, prostat iltihabı belirtileri en az üç ay boyunca sürer ve zaman zaman şiddetlenip hafifler. Bu dalgalı seyir, kas–sinir etkileşimi, inflamasyon ve pelvik taban fonksiyon bozukluğu gibi çeşitli mekanizmalarla ilişkilidir. Hastalar çoğunlukla dönemsel alevlenmeler ve rahatlamalar tarif eder; semptomların uzun süre devam etmesi yaşam kalitesini etkileyebilir.

Asemptomatik İnflamatuvar Prostatit 

Asemptomatik inflamatuvar prostatit, prostat dokusunda inflamasyon bulunmasına rağmen prostat iltihabı belirtileri göstermeyen prostatit tipidir. Bu durumda kişi idrar yapma, pelvik ağrı veya cinsel fonksiyonla ilgili hiçbir şikâyet yaşamaz. Genellikle başka bir nedenle yapılan değerlendirmelerde –örneğin PSA yüksekliği, infertilite incelemeleri veya idrar tahlilleri sırasında– prostat dokusunda inflamatuvar hücrelerin saptanmasıyla ortaya çıkar. Bu formda inflamasyon klinik belirti üretmediği için günlük yaşamı etkilemez ve prostatitin diğer tiplerinden farklı olarak semptom odaklı bir tablo oluşturmaz.

Sonuç

Prostat iltihabı belirtileri, idrar yapma fonksiyonlarını, pelvik bölgeyi ve cinsel fonksiyonları etkileyebilen geniş bir semptom yelpazesine sahiptir. Belirtilerin şiddeti iltihabın türüne göre değişir; akut prostatitte sistemik bulgular ön plandayken, kronik formlarda daha hafif ancak uzun süreli şikâyetler görülebilir. Bu nedenle semptomların dikkatle değerlendirilmesi, uygun tıbbi incelemenin yapılmasında önemli bir adımdır.

Kaynaklar:

1. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/prostatitis
2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/prostatitis/symptoms-causes/syc-20355766
3. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15319-prostatitis